Het butch-raadsel

Een levenslange butch lesbienne zegt dat het moderne transtraject haar versneld naar een mastectomie en levenslange hormonen had geleid. Tientallen jaren feministische steun, niet een operatie, lieten haar uiteindelijk besluiten haar lichaam te houden. Laat dat even bezinken.

Overzicht

Ajay, een 60-jarige butch lesbienne, vertelt over een jeugd van verlating, aanranding en diepe lichaamshaat, waarvan ze gelooft dat die haar naar een medische transitie had gedreven als het huidige gender-affirming traject had bestaan. Pas tientallen jaren feministische steun en therapie lieten haar besluiten, nog steeds niet met 100 % zekerheid, geen mastectomie te ondergaan, een keuze waar veel detransitioners nu spijt van hebben.

Volledige Video Samenvatting

Ajay, nu begin zestig, beschrijft een levenslange worsteling met gendernonconformiteit en lichaamshaat waarvan ze ervan overtuigd is dat die haar in het huidige klimaat ertoe zou hebben gebracht zich als transgender te identificeren en een medische transitie na te streven. Vanaf haar tiende levensdag opgevoed door een adoptiemoeder die al ziek was van kanker en midden veertig was, werd Ajay op vierenhalfjarige leeftijd naar een kostschool gestuurd en bleef daar tot ze op haar zestiende wegliep. Tijdens vakanties was ze de verzorger van haar moeder, terwijl haar adoptievader, een Londense advocaat die sterk betrokken was bij de vrijmetselarij, grotendeels afwezig was. Vanaf de vroegste leeftijd weigerde ze vrouwelijke kleding, reageerde ze niet op haar voornaam Amanda Jane, stond ze op de initialen “AJ” en veranderde ze later wettelijk haar naam in Ajay. Ze propte sokken in haar broek om zich voor te stellen dat ze een penis had, niet omdat ze geloofde dat ze een jongen was, maar omdat ze “niet vrouwelijk wilde zijn”. De puberteit begon op haar negende; ze verafschuwde haar zich ontwikkelende borsten en doet dat nog steeds, en noemt ze “vreemde dingen die aan me vastzitten”. Hevige verliefdheden op oudere meisjes op de kostschool – gedreven, begrijpt ze nu, door zowel ontluikend lesbisch zijn als de zoektocht naar een moederfiguur – werden gevolgd door seksuele aanrandingen: eerst op haar zesde of zevende door een restauranteigenaar tijdens een vakantie, daarna op haar veertiende door twee mannen in een plaatselijke bibliotheek. Deze ervaringen versterkten haar wantrouwen jegens mannen en haar dissociatie van haar lichaam. Zelfbeschadiging begon op haar twaalfde tijdens een bezoek aan haar terminaal zieke moeder in het ziekenhuis en hield jarenlang aan. Na haar weglopen leefde ze op straat, werd opgevangen door adoptieneven en nichten en kreeg groepstherapie bij het Maudsley en het Tavistock, toen nog een kleine poliklinische instelling en niet de op gender gerichte dienst die het later werd. De therapie richtte zich op algemene depressie en zelfbeschadiging, niet op haar lesbisch zijn of haar gendergevoelens. Het ontdekken van haar biologische moeder op haar achttiende en het uiteindelijk ontmoeten van haar bredere familie begin twintig gaven cruciale emotionele grond onder de voeten. Een belangrijke feministische vorming kwam via A Woman’s Place in Hungerford House eind jaren zeventig en begin jaren tachtig, waar Ajay “stone butch”-lesbiennes ontmoette die mannelijker waren dan zijzelf en zich voor het eerst voelde alsof ze haar stam had gevonden. De feministische analyse hielp haar vrouw-zijn te verzoenen met haar afwijzing van vrouwelijkheid, hoewel die nooit haar haat tegen haar borsten of haar ongemak bij het ontvangen van seksueel genot oploste. In haar dertiger jaren nam ze een “vaderlijke” rol aan toen ze haar vrouw Erica ontmoette, en werd ze kostwinner en praktische verzorger van Erica’s twee jonge kinderen in een dynamiek die ze beschrijft als “een kerngezin uit de jaren vijftig, maar met twee moeders”. Tegenwoordig leidt Ajay Beyond Gender, een online steungroep voor mensen die gedetransitioneerd zijn of spijt hebben van een medische transitie. Terugblikkend op de huidige trends zegt ze dat als het hedendaagse, gemakkelijk toegankelijke traject had bestaan toen ze jong was, ze “zonder enige aarzeling die route had genomen”. Pas de laatste paar jaar heeft ze definitief besloten geen mastectomie te ondergaan, al is ze “niet 100% zeker”. Ze presenteert haar verhaal als een waarschuwend voorbeeld: een butch lesbienne wier diepe lichaamsdysforie, versterkt door vroeg trauma en sociaal isolement, gemakkelijk gemedicaliseerd had kunnen worden als het huidige genderbevestigende model toen beschikbaar was geweest.