چیستی

هیسترکتومی برداشت جراحی رحم است. در پزشکی جنسیت، بر روی زنانی که خود را ترنس معرفی می‌کنند («مردان ترنس») انجام می‌شود تا قاعدگی متوقف شود، خطر بارداری از میان برود و نارضایتی نسبت به اندام‌های باروری کاهش یابد. این یکی از پرتقاضاترین جراحی‌ها در مراقبت ترنس‌مردانه است — در نظرسنجی ترنس‌جندر آمریکا در سال ۲۰۱۵، ۱۴٪ از پاسخ‌دهندگان ترنس‌مرد گزارش کردند که چنین جراحی‌ای داشته‌اند، که کمتر از ۱٪ از کل هیسترکتومی‌های انجام‌شده در ایالات متحده را تشکیل می‌دهد.

این واژه چند عمل مختلف را در بر می‌گیرد، و تفاوت‌های میان آن‌ها برای آنچه بر سر هورمون‌ها، باروری و سلامت شما در باقی عمر می‌آید اهمیت بسیار زیادی دارد. متغیر کلیدی این است که چه چیز دیگری در کنار رحم برداشته می‌شود.

انواع هیسترکتومی

رویکرد جراحی معمولاً لاپاراسکوپی است (برش‌های کوچک شکمی، گاهی با کمک روبات) یا واژینال. مسیر واژینال اغلب زمانی ترجیح داده می‌شود که دهانه رحم برداشته می‌شود، زیرا بافت می‌تواند از طریق کانال بیرون آورده شود بدون جای زخم شکمی.

چرا افراد ترنس‌شناس این جراحی را انتخاب می‌کنند

دلایل بیان‌شده در چهار گروه دسته‌بندی می‌شوند و از قدرت یکسانی برخوردار نیستند:

• نارضایتی از خود اندام‌ها — خواستن اینکه رحم/تخمدان‌ها به‌عنوان چنین برداشته شوند.
• رنج ناشی از قاعدگی — قاعدگی به‌عنوان منبع نارضایتی یا رنج جسمی صرف.
• ترس از بارداری — از میان بردن امکان هرگز باردار شدن.
• دلایل عملی/پزشکی — سابقه خانوادگی سرطان باروری، اندومتریوز، درد مزمن لگنی، یا به‌عنوان پیش‌نیاز لازم برای واژینوپلاستی یا فالوپلاستی همراه با برداشت واژن.

توجه کنید که سه مورد از این چهار مورد در واقع درباره هویت جنسیتی نیستند. یک فرد می‌تواند از قاعدگی متنفر باشد، از بارداری بترسد، یا سابقه خانوادگی سرطان تخمدان داشته باشد بدون هیچ باوری به اینکه مرد است. این تمایز زمانی مهم می‌شود که می‌کوشید دریابید آیا جراحی مشکلی را که واقعاً دارید حل خواهد کرد یا نه.

پژوهش چه نشان می‌دهد

عوارض

مطالعات بزرگ عموماً نشان می‌دهند که نرخ عوارض پس از جراحی هیسترکتومی در بیماران ترنس‌مرد مشابه نرخ آن در زنان غیرترنس است که همین جراحی را به دلایل خوش‌خیم انجام می‌دهند. دو مطالعه بزرگ هیچ افزایشی در نرخ عوارض پس از جراحی در گروه‌های ترنس‌جندر در مقایسه با زنان سیس‌جندر که هیسترکتومی می‌شوند نیافتند.

اما تستوسترون پیش از جراحی مشکلات فنی خاصی ایجاد می‌کند. یک مجموعه موارد در سال ۲۰۲۶ از چهار هیسترکتومی لاپاراسکوپیک در مردان ترنس تحت تستوسترون طولانی‌مدت، در هر مورد آسیب‌های حین جراحی را مستند کرد: سوراخ‌شدگی کیسه پشتی داگلاس (پارگی در کیسه پشت رحم)، کندگی دهانه رحم (جدا شدن دهانه رحم) که نیازمند تبدیل به جراحی باز بود، آسیب گنبد مثانه و پارگی‌های عمیق واژن. علت آن تنگی دهانه رحم ناشی از تستوسترون، آتروفی واژن و شکنندگی بافت بود — بافت مانند بافت زنی یائسه با کمبود شدید استروژن رفتار می‌کند. یک کوهورت گذشته‌نگر بزرگ‌تر با ۳۳۳ بیمار، پارگی‌های واژن نیازمند ترمیم حین جراحی را به‌طور معناداری بیشتر در گروه ترنس‌جندر یافت، هرچند تفاوتی در بستری مجدد، جراحی مجدد یا عفونت دیده نشد.

پشیمانی و رضایت

آمار منتشرشده پشیمانی برای هیسترکتومی در این جمعیت پایین است — اما آن‌ها را با دقت بخوانید.

یافته Johnson ۲۰۲۳ شایسته توجه است زیرا چیزی را جدا می‌کند که نظرسنجی‌های رضایت از آن غافل‌اند. وقتی می‌پرسید «آیا خوشحالید که جراحی کردید»، بیشتر مردم می‌گویند بله. وقتی می‌پرسید «آیا پیش از جراحی مشاوره کافی درباره باروری دریافت کردید، و آیا از نحوه برخورد با آن پشیمانید»، ۳۸.۶٪ می‌گویند پشیمان‌اند — و پشیمانی در میان کسانی متمرکز است که مشاوره ناکافی پیش از جراحی را گزارش کرده بودند. در آن مطالعه، تخمدان‌های ۷۹٪ برداشته شده بود، و حتی یک پاسخ‌دهنده‌ای که ارجاع برای حفظ باروری را پذیرفته بود، در واقع تحت درمان حفظ باروری قرار نگرفت.

مشکل زمان‌بندی هم وجود دارد. پشیمانی درباره تصمیم‌های باروری پس از هیسترکتومی در ادبیات عمومی در بازه‌ای بین ۱ تا ۳ سال پس از جراحی مشاهده شده است، و پس از درمان باروری مرتبط با سرطان در بازه‌ای بین ۱ تا ۱۰ سال. بیشتر نظرسنجی‌های رضایت جراحی پنجره خود را بسیار زودتر می‌بندند.

دیدگاه‌های افراد detrans

هیسترکتومی یکی از جراحی‌هایی است که افراد detrans در /r/detrans بیشتر از همه درباره آن بحث می‌کنند، و روایت‌ها به‌طور چشمگیری درباره اینکه پشیمانی کجا قرار دارد یکسان‌اند: نه در بهبود جراحی، بلکه در باروری و وابستگی هورمونی.

هیسترکتومی‌ام را در ۲۰ سالگی انجام دادم چون «نمی‌خواستم با پریود سر و کله بزنم» و «می‌دانستم هرگز بچه نمی‌خواهم». که حالا در ۲۴ سالگی عمیقاً از آن پشیمانم.

—totallyacrow، زن detrans

سال‌ها واقعاً از تصمیمم خوشحال بودم، اما حدود یک سال پس از شروع detransition، چند کلاس زیست‌شناسی گذراندم و بیش از هر زمان دیگری درباره بارداری آموختم... هنوز با اندوه ناشی از دانستن اینکه هرگز نمی‌توانم باردار شوم یا آن‌گونه که می‌خواهم به والدگری وارد شوم، دست و پنجه نرم می‌کنم. نوشتن و صحبت با یک درمانگر کمی کمک کرده، اما فکر می‌کنم همیشه حداقل کمی از خودم به خاطر انجام هیسترکتومی ناراحت خواهم بود.

—MangoProud3126، زن detrans

بله، خیلی زیاد. بدترین اشتباه. بیشتر از ماستکتومی‌ام از آن پشیمانم. (هرچند هر دو وحشتناک‌اند). اینکه تا آخر عمر روی این قرص‌ها باشم، خسته و مدام احساس بی‌ارزشی کنم، دیگر پریود نشوم، نتوانم بچه‌دار شوم و خانواده خودم را تشکیل دهم. خیلی بد!

—starberrles، زن بازگشته از گذار جنسیتی

کاملاً از هیسترکتومی پشیمانم. جراحی اختیاری‌ای بود که به آن نیازی نداشتم، و حالا باید تا آخر عمر هورمون مصنوعی بخرم و مصرف کنم، چون تخمدان‌هایم هم در این فرآیند برداشته شد. حدوداً ۲۰ ساله بودم؛ امروز که به گذشته نگاه می‌کنم، قطعاً به‌اندازه کافی بالغ نبودم که چنین تصمیم بزرگی بگیرم.

—riprovevole، زن بازگشته از گذار جنسیتی

بعضی وقت‌ها. مطمئن نیستم واقعاً بچه بخواهم، اما گاهی وقتی زن بارداری می‌بینم حسادت می‌کنم. همچنین خواب‌های تکرارشونده‌ای دارم که در آن‌ها بچه دارم و هر بار بسیار غمگین بیدار می‌شوم. در ۱۶ سالگی هیسترکتومی کردم. فکر نمی‌کنم هیچ‌کس در آن سن کم باید هیسترکتومی کند، حتی اگر ۱۰۰٪ مطمئن باشد که بچه نمی‌خواهد و/یا ترنس است.

—notaplant999، در حال پرسش‌گری

موضوعی تکرارشونده این است که پشیمانی اغلب پس از دوره‌ای از رضایت می‌آید — گاهی سال‌ها بعد، زمانی که شرایط زندگی یا درک فرد تغییر می‌کند:

سلام! سال گذشته به‌عنوان اولین (و تنها) جراحی‌ام هیسترکتومی کامل انجام دادم. تجربه خودم از آن نسبتاً خشن بود — مجبور شدم در یک روز دو بار جراحی شوم و بعد در هفته‌های بعد دو بار دیگر بستری شدم. فهمیدم که ارزشش را نداشته، و بعد شروع کردم به زیر سؤال بردن کل گذارم و از آنجا همه‌چیز کم‌کم از هم پاشید... شخصاً آرزو می‌کنم پیش از انجامش بیشتر به این فکر کرده بودم که دقیقاً از هیسترکتومی چه چیزی به دست می‌آورم، و خودم را به چالش کشیده بودم که به‌جای فقط «کاهش ناراحتی جنسیتی» با واژه‌های مشخص‌تری فکر کنم... این ناراحتی دقیقاً از چه تشکیل شده است؟ چه موقعیت‌هایی تو را دچار ناراحتی می‌کند و کدام‌ها با جراحی بهتر می‌شوند؟ از چه راهی؟

—Nevrotiker، زن بازگشته از گذار جنسیتی

دیگران به پیامدهای سلامتی‌ای اشاره می‌کنند که درباره‌شان هشدار داده نشده بودند:

در سال ۲۰۱۸ هیسترکتومی کردم و تخمدان‌هایم را نگه داشتم... خود هیسترکتومی هم با خطراتی همراه است. تو را در معرض خطر زوال عقل زودرس قرار می‌دهد. همچنین تو را در معرض خطر افتادگی اندام‌ها قرار می‌دهد. رحم یک عضو اصلی است و بقیه اندام‌های داخلی را سر جای خود نگه می‌دارد. هیچ‌کس پیش از هیسترکتومی‌ام این را به من نگفت. شخصاً از هیسترکتومی‌ام پشیمانم و ای کاش هرگز آن را انجام نداده بودم... این بزرگ‌ترین پشیمانی من از میان همه گام‌های گذاری است که برداشته‌ام.

—somenuanceplease، زن بازگشته از گذار جنسیتی

من هم هیسترکتومی با حفظ تخمدان انجام دادم و همین را متوجه شدم. خوانده بودم که عمدتاً برداشتن دهانه رحم باعث کاهش حس می‌شود، چون آن همان ناحیه‌ای است که توانایی اسپاسم دارد.

—ViscountVixen، ترنس اجتماعی — از کل گذار پشیمان است

همه افراد بازگشته از گذار پشیمان نیستند. برخی به‌وضوح میان هیسترکتومی‌ای که از سر ضرورت پزشکی واقعی انجام شده و هیسترکتومی‌ای که به دلایل هویتی انجام شده تمایز می‌گذارند:

واضح است که هیسترکتومی برای فردی در وضعیت تو نمی‌تواند اشتباه بوده باشد، تو خیلی بیمار بودی... نگرانی بزرگ مردم زمانی است که اعضای سالم بدون دلیل برداشته می‌شوند. برای زنان، بدیهی است که توانایی بچه‌دار شدن را می‌گیرد. و با اینکه بسیاری از زنان بیست‌وچند ساله قسم می‌خورند که هرگز بچه نمی‌خواهند... واقعاً زنانی هستند که نظرشأن عوض می‌شود، و گرفتن این گزینه از آن‌ها می‌تواند بی‌رحم باشد.

—TheDorkyDane، زنی که از گذار صرف‌نظر کرد

دیدگاه‌های ترنس

افرادی که خود را ترنس می‌دانند و از هیسترکتومی راضی‌اند، مزایای واقعی را توصیف می‌کنند، و استدلالشان اغلب عملی است نه صرفاً مربوط به هویت:

من هیسترکتومی با برداشتن تخمدان‌ها را انجام دادم چون از آن چیزهای لعنتی متنفر بودم و چون هیچ قصدی نداشتم خودم را تحت «معاینه» قرار دهم تا مطمئن شوم آن تکه‌های زندگی‌ویران‌کننده «سالم» هستند... بزرگ‌ترین مزیت و عیب بالقوهٔ نگه داشتن یک یا هر دو تخمدان این است که استروژن تولید می‌کنند. اگر زمانی برای مدت طولانی T را قطع کنی، آن استروژن یک هورمون پشتیبان فراهم می‌کند که می‌تواند تو را از اثرات نداشتن هیچ هورمون جنسی در امان بدارد. یکی از مهم‌ترین اثرات از نظر پزشکیِ نداشتن هورمون جنسی، از دست رفتن تراکم معدنی استخوان است که می‌تواند به پوکی استخوان منجر شود.

—tgjer, ftm

هیسترکتومی با برداشتن دهانهٔ رحم انجام دادم اما تخمدان‌ها را دست‌نخورده گذاشتم. باعث دیسفوری من نمی‌شوند و ADHD من باعث می‌شود مصرف T من گاهی نامنظم باشد. در نهایت سپاسگزار شدم چون به کشور جدیدی نقل مکان کردم و ورود به نظام درمان و گرفتن ارجاع برای T زمان زیادی می‌برد. اگر تخمدان نداشتم می‌توانست مشکلات زیادی ایجاد کند چون بدن‌های بالغ برای کارکرد خوب به یک هورمون جنسی نیاز دارند.

—enigmaticsurrender, ftm

در ۱۸ سالگی به دلایل پزشکی هیسترکتومی شدم، با برداشتن هر دو تخمدان. مشکل برداشتن تخمدان‌ها این است که باید تا آخر عمر از نوعی HRT استفاده کنی، یا تستوسترون یا استروژن. در غیر این صورت با درد، خستگی و علائم یائسگی مواجه می‌شوی. اگر به هر دلیلی نتوانی به آن HRT دسترسی داشته باشی، بد خواهد شد.

—tomgrouch, ftm

آن کامنت آخر از کسی است که از این جراحی حمایت می‌کند و دربارهٔ شرایطش هشدار می‌دهد. حتی درون جامعهٔ ترنس، اجماع بر این است که برداشتن تخمدان‌ها یک وابستگی مادام‌العمر ایجاد می‌کند که باید برایش برنامه‌ریزی شود.

پیش از تصمیم‌گیری به چه چیزی فکر کنی

اگر در حال بررسی این جراحی هستی، پرسش‌های زیر همان‌هایی هستند که ادبیات پشیمانی نشان می‌دهد واقعاً پیش‌بینی می‌کنند آیا بعدها با آن در صلح خواهی بود یا نه:

• تخمدان‌ها را نگه می‌داری یا برمی‌داری؟ این بزرگ‌ترین تصمیم است. نگه داشتن آن‌ها یک پشتیبان هورمونی طبیعی و امکان برخی فناوری‌های باروری در آینده را حفظ می‌کند. برداشتن آن‌ها یعنی تا آخر عمر به هورمون‌های نسخه‌ای نیاز خواهی داشت — از میان وقفه‌های بیمه، جابه‌جایی، افزایش هزینه یا تغییر نظر.
• بررسی کرده‌ای که دقیقاً چه چیزی در وضعیت تو باعث می‌شود این را بخواهی؟ «کاهش دیسفوری» آن‌قدر مبهم است که قابل آزمون نباشد. پریود است؟ ترس از بارداری؟ خود اندام‌ها؟ آزمایش‌های پاپ‌اسمیر؟ هرکدام راه‌حل‌های متفاوتی دارند، برخی برگشت‌پذیر.
• چند سالت است و چقدر دربارهٔ والد شدن در آینده مطمئنی؟ داده‌های جمعیت عمومی نشان می‌دهد پشیمانی زیر ۳۰ سال به‌طور چشمگیری بیشتر است. در ۱۸ تا ۲۰ سالگی، «هرگز بچه نمی‌خواهم» موضعی رایج است که بسیاری صادقانه اتخاذ می‌کنند و با این حال تغییر می‌دهند.
• گفت‌وگویی واقعی دربارهٔ باروری داشته‌ای؟ در Johnson 2023، ۵۶٪ گزارش کردند که پیش از جراحی هیچ مشاورهٔ باروری دریافت نکرده‌اند، و کسانی که پشیمانی متوسط تا شدید داشتند بسیار بیشتر احتمال داشت بگویند مشاوره ناکافی بوده است.
• اگر تستوسترون را قطع کنی چه می‌شود؟ اگر تخمدان‌ها را نگه داری، بدنت می‌تواند دوباره هورمون‌های خودش را بسازد. اگر نه، به یائسگی جراحی می‌رسی مگر اینکه هورمون‌ها را به‌طور نامحدود مصرف کنی.
• آیا اندیکاسیون پزشکی مستقل از جنسیت وجود دارد؟ اندومتریوز، خطر سرطان، درد مزمن — این‌ها دلایل مشروعی هستند که مستقل از ترنس بودن یا نبودن تو وجود دارند و محاسبهٔ ریسک-فایدهٔ متفاوتی از برداشتن اختیاری اندام‌ها دارند.

صفحات مرتبط

• ارکیکتومی: روش‌ها، نتایج و دیدگاه‌های افرادی که گذار را پس گرفته‌اند — روش متناظر در مردان
• واژینوپلاستی (جراحی ناحیه پایین بدن در مردان)
• فالوپلاستی — هیسترکتومی اغلب یک مرحله مقدماتی است
• پس‌گرفتن گذار: معنا، دلایل و زندگی پس از آن
• آرشیو پژوهش‌ها · فهرست حمایت

منابع

• Rokhgireh et al. (2026). عوارض حین عمل در هیسترکتومی لاپاراسکوپیک تأییدکننده جنسیت در مردان ترنس که تستوسترون دریافت می‌کنند: یک مجموعه موارد. BMC Surgery. منبع.
• Pando et al. (2024). عوارض جراحی، خونریزی واژینال و ملاحظات عملی برای بیمارانی که تستوسترون مصرف می‌کنند و تحت هیسترکتومی تأییدکننده جنسیت قرار می‌گیرند. J Minim Invasive Gynecol 31(10):836–42. (مورد استناد در Rokhgireh et al. 2026)
• Alder et al. (2025). نتایج جراحی پس از هیسترکتومی‌های تأییدکننده جنسیت: یک مجموعه موارد متوالی از 72 بیمار. J Obstet Gynaecol 45(1). (مورد استناد در Rokhgireh et al. 2026)
• رویدادهای ناخواسته و ملاحظات عملی برای بیماران ترنس که تحت هیسترکتومی قرار می‌گیرند. American Journal of Obstetrics & Gynecology (2024). منبع.
• مرور گذشته‌نگر تغییرات دوز تستوسترون و پارامترهای فیزیولوژیک در افراد ترنس و با تنوع جنسیتی پس از هیسترکتومی با و بدون برداشتن تخمدان (2023). PubMed 36987750.
• بافت‌آسیب‌شناسی رحم و تخمدان پس از تستوسترون برای تأیید جنسیت: یک مرور نظام‌مند (2024). PMC11456762.
• موانع دسترسی به مراقبت و ملاحظات باروری برای جراحی تأییدکننده جنسیت در افراد ترنس‌مردنما (2022). PMC8903873.
• Johnson et al. (2023). انتخاب‌های حفظ باروری و پشیمانی از تصمیم پس از جراحی تأییدکننده جنسیت در مردان ترنس یا افراد غیردودویی. F&S Reports 5(1):87–94. PubMed 38524213.
• Bustos et al. (2021). پشیمانی پس از جراحی تأییدکننده جنسیت: مرور نظام‌مند و فراتحلیل شیوع. Plastic and Reconstructive Surgery. PMC8099405.
• Cohn, J. (2023). نرخ پس‌گرفتن گذار ناشناخته است. Archives of Sexual Behavior. صفحه مطالعه، منبع.
• Nathan et al. بیماران جوان‌تر بیشتر از هیسترکتومی پشیمان می‌شوند. Obstetrics & Gynecology. پوشش MedPage Today.
• Gribble, Bewley & Dahlen (2023). سوگ شیردهی پس از ماستکتومی مردانه‌سازی قفسه سینه و پس‌گرفتن گذار: گزارش یک مورد. Frontiers in Global Women's Health. صفحه مطالعه.
• Littman, L. (2021). افرادی که برای دیسفوریای جنسیتی با گذار پزشکی و/یا جراحی درمان شدند و سپس گذار را پس گرفتند: نظرسنجی از 100 نفر که گذار را پس گرفته‌اند. Archives of Sexual Behavior. صفحه مطالعه.