Wat het is

Orchiëctomie is de chirurgische verwijdering van een of beide testikels. In de gendergeneeskunde wordt ze uitgevoerd bij trans-geïdentificeerde mannen („trans vrouwen") als zelfstandige ingreep of als stap richting vaginoplastiek. Het woord waarnaar de gebruiker misschien zoekt, wordt soms „gonadectomie" gespeld — maar de specifieke term voor het verwijderen van de testikels is orchiëctomie, en dat is wat deze pagina behandelt.

Orchiëctomie is de eenvoudigste van de genitale geslachtsbevestigende operaties. De gemiddelde operatietijd in de grootste cohortstudie was 15 minuten. Ze wordt uitgevoerd onder lokale of algehele anesthesie, meestal als dagchirurgie. Ze wordt ook om volledig niet-gender-gerelateerde redenen uitgevoerd — testiskanker, torsie, trauma — waardoor er een hoeveelheid chirurgische uitkomstgegevens bestaat los van de gendergeneeskunde.

Waarom trans-geïdentificeerde mensen haar ondergaan

De in het onderzoek geregistreerde motieven verdelen zich ongeveer als volgt (uit van der Sluis et al. 2025, n=119):

• Zelfstandige ingreep — 29% wilde helemaal geen vaginoplastiek of vulvoplastiek en noemde het ontbreken van genitale dysforie met betrekking tot de penis. Ze wilden de testikels weg en verder niets veranderd.
• Brug naar toekomstige vaginoplastiek — 39% zag het als een voorafgaande stap naar mogelijke latere chirurgie.
• Geen toegang tot vaginoplastiek — 16% wilde eigenlijk vaginoplastiek of vulvoplastiek, maar voldeed niet aan de institutionele BMI-eisen (body mass index). In deze groep was orchiëctomie een door een barrière opgelegde vervanging, geen eerste keuze.
• Om anti-androgenen te stoppen — een veelvoorkomende praktische reden: spironolacton heeft bijwerkingen, en het verwijderen van de testikels maakt het overbodig.

Slechts 15% (18/119) liet voor de operatie sperma invriezen.

Wat het onderzoek laat zien

Complicaties

Het chirurgische complicatieprofiel is werkelijk laag. Dit is een eenvoudige, goed verdragen operatie. De moeilijkere vragen gaan niet over wondgenezing.

Spijt

Nul spijt in een retrospectief dossieronderzoek van 119 personen is een echte bevinding, maar het is niet hetzelfde als dat er geen spijt bestaat. Het betekent dat niemand het aan hun chirurg heeft verteld. De eigen beperkingensectie van het onderzoek erkent dit.

Perspectieven van detranspersonen

Detranspersonen die een orchiëctomie ondergingen, beschrijven gevolgen die de chirurgische literatuur niet meet: verlies van seksuele functie, hormonale afhankelijkheid en het psychologische gewicht van blijvende castratie.

Ik onderging 20 jaar geleden een orchi om één reden: ik was het zat om klaar te komen en een slaaf te zijn van opwinding, masturbatie en ochtenderecties. Wat je zult zien is een voortdurende afname van vocht, penisgrootte en het vermogen om een erectie te krijgen of te behouden, totdat er misschien elke paar maanden genoeg vocht is voor een klein orgasme... ADVIES AAN IEDEREEN: een orchi is het einde van elke betrouwbare erectie, penetratie misschien nog 1-2 jaar. Laat het niet doen tenzij je er klaar voor bent om nooit meer geslachtsgemeenschap of masturbatie te hebben.

—Mindless_Low_1047, detrans man

De penis verliest lengte, omtrek, gevoel en betrouwbaarheid. Dit werd nog verergerd door te stoppen met oestrogeen. Het verbeterde door te beginnen met testosteron. De penis raakt ook makkelijker verstrikt in kleding en dijen, door het gebrek aan ondersteuning van de ontbrekende delen, waardoor zitten pijnlijk of ongemakkelijk wordt. Mijn arts beloofde me dat niets anders zou zijn, en bijna alles was anders. Mijn arts loog en zette hun activisme boven mijn gezondheid en geluk.

—joliphotia, detrans man

Geluk gaat niet over hoe je eruitziet... Ik heb spijt van mijn orchiëctomie. Ik slik nog steeds oestrogeen omdat ik een of ander hormoon nodig heb voor mijn botten. Was castratie gladde huid en wat borsten waard? Nee, absoluut niet. Vind ik de esthetische effecten van oestrogeen fijn? Zeker... Maakt het me gelukkig? Nee, eerlijk gezegd denk ik er niet echt over na. Als ik al iets heb gedaan, is het alleen maar moeilijker gemaakt dan voorheen om een normaal leven te leiden als goed gesocialiseerde volwassene.

—ICircumventPermabans, twijfelt aan de eigen gendertransitie

Elk probleem met anti-androgenen kan worden opgelost met een orchiëctomie! Het klopt dat je nooit meer anti-androgenen hoeft te slikken, maar dan zit je in een slechtere situatie. Gonaden hebben helpt je hormonen goed te reguleren, laat staan vruchtbaarheid of seksuele functie. Ik voel me gewoon niet meer normaal, en ik wou dat ik het kon terugdraaien...

—10231570600, detrans man

Ja. Mensen zeggen altijd dat ze hun leven lang zouden blijven nadenken over wat als. Ik heb het meegemaakt en nu denk ik: wat als mijn ballen er niet af waren gesneden en ik niet 4 jaar extreem gevoelig voor kritiek en zonder energie had doorgebracht. Maar ik heb het tenminste geprobeerd, denk ik. Het is hoe dan ook klote.

—nansnssvqgakdbdh, gedetransitioneerde man

Sommige detransitioners formuleren het in termen van wat de operatie doet met iemands toekomst voordat diegene de tijd heeft gehad om die te leven:

Je zult geen kinderen kunnen krijgen. Je lichaam zal nooit meer goed werken. Het verandert volledig hoe je seks ziet. Je bent vatbaarder voor medische problemen en je zult de rest van je leven afhankelijk zijn van hormonen. Je zult nooit meer dezelfde zijn.

—jackolantern717, gedetransitioneerde vrouw

Houd er rekening mee dat het verwijderen van je testikels je libido vrijwel volledig zal wegnemen, dus als dit OOK MAAR ENIGSZINS seksueel gemotiveerd is, denk dan heel goed na of je dit nog wilt nadat de seksuele/fetisjistische aantrekkingskracht verdwenen is.

—detransdyke, gedetransitioneerde vrouw

En sommigen bieden praktische hoop aan wie het al heeft ondergaan:

Scrotoplastie en testosterontherapie zijn beschikbaar voor trans mannen, dus ze zijn ook voor jou beschikbaar. Je zult je geslachtsdelen kunnen herstellen tot bijna hun vroegere uiterlijk en mettertijd je testosteron terugkrijgen als je daarvoor kiest. Het is klote, maar je hebt gewoon een fout gemaakt in een medische behandeling, dat overkomt veel mensen bij allerlei ingrepen, het is niet beschamend en zegt niets over jou als persoon.

—cherrytea0, gedetransitioneerde man

Een detransitioner meldt een positieve uitkomst, die het waard is om voor de balans op te nemen:

Als je meer een bottom bent, kan ik je vertellen dat homo's het echt niet uitmaakt. Ik heb een orchiectomie gehad en zit in een liefdevolle langdurige relatie. Echte relaties (geen seksuele ontmoetingen) hebben meer te maken met een goed karakter dan met wat er tussen je benen zit.

—MilwaukeeMaker, gedetransitioneerde man

Trans-perspectieven

Trans-geïdentificeerde mensen die tevreden zijn met de orchiectomie beschrijven die in sterk positieve bewoordingen, en hun redenen zijn vaak praktisch:

Een orchi en scrotectomie hebben mijn niveaus geen greintje beïnvloed en hebben mijn dysforie vrijwel laten verdwijnen. Op één na beste beslissing in mijn hele leven (de beste was beginnen met hormoontherapie). De penis werkt nog als voorheen, kan stijf worden met een beetje hulp van buitenaf, vrijwel geen zichtbaar litteken. 10/10, zou het aanraden.

—Stinkehund1, mtf

Laat een orchiectomie doen. Van die verschrikkelijke tweeling van het kwaad afkomen maakt zo'n verschil: kleren zitten beter, je kunt je benen over elkaar slaan en comfortabeler lopen, je hebt geen antiandrogenen meer nodig, de feminisering versnelt en je behoudt je penis als dat belangrijk voor je is.

—Jo-Wolfe, mtf

Nee. Ik hou van mijn piemel. Ik zou absoluut mijn ballen laten verwijderen. Ik had ze gisteren nog laten weghalen als ik kon. Maar ik heb geen volledige dysforie over wat daar beneden woont. Maar ik zou me niet kunnen voorstellen SRS te ondergaan zonder volledige dysforie over je geslachtsdelen. Het is een dure operatie die onomkeerbaar is. Je begint er niet aan zonder de uitkomst volledig te kennen en te accepteren.

—CT0292, MTF

Merk op dat zelfs binnen de transgemeenschap mensen dezelfde onomkeerbare gevolgen aanwijzen als de detransitioners — blijvende steriliteit, levenslange hormoonafhankelijkheid en de noodzaak om het behoud van de scrotumhuid te plannen als later een vaginoplastiek (vaak SRS genoemd, geslachtsoperatie) gewenst zou zijn:

Het is een goed idee om de chirurg te vertellen als je later misschien andere operaties wilt, zodat hij de scrotumhuid kan behouden. Het maakt je permanent steriel. Bovendien heeft je lichaam testosteron of oestrogeen nodig, dus als je het doet, moet je óf beginnen met een transitie óf testosteron nemen.

—AmyNotAmiable, MTF

Na een orchiëctomie kan je scrotum kleiner worden. Mij is verteld dat dit een mogelijk probleem kan zijn voor SRS, omdat de scrotumhuid gebruikt moet worden en een orchiëctomie zowel het weefsel kan beschadigen als de elasticiteit kan verminderen... het is een voorzien probleem en een waarover een SRS-chirurg zal waarschuwen.

—SovietSeaMammal, MTF

Waar je over moet nadenken voordat je beslist

• Het is permanent. Teelballen groeien niet terug. De vruchtbaarheid gaat verloren. De chirurgische literatuur registreert lage complicatiecijfers en weinig spijt — maar de spijtgegevens komen uit retrospectieve dossieronderzoeken van mensen die contact bleven houden met hun chirurgen.
• Je zult levenslang exogene (voorgeschreven) hormonen nodig hebben. Zonder testosteron of oestrogeen ontwikkel je de gevolgen van het ontbreken van een geslachtshormoon: verlies van botdichtheid, vermoeidheid en andere effecten. Dit is geen optioneel onderhoud; het is een medische vereiste.
• De seksuele functie verandert. Detransitioners melden verlies van betrouwbare erectie, verminderd ejaculaat, penisatrofie en verminderd gevoel. De mate varieert, en de chirurgische literatuur meet langetermijn-seksuele uitkomsten niet systematisch met gevalideerde instrumenten.
• Het libido zal scherp dalen. Als een deel van de motivatie seksueel is — opwindingspatronen, fetisj of de wens om niet langer door libido gedreven te worden — vraag je dan af of je de operatie nog zou willen als die drang weg is. De operatie verwijdert de drang zelf.
• Scrotumhuid is belangrijk voor toekomstige chirurgie. Als er enige kans is dat je later een vaginoplastiek wilt, zeg dan tegen de chirurg dat hij scrotumweefsel moet behouden. Krimp van het scrotum na orchiëctomie kan penis-inversietechnieken bemoeilijken.
• Bewaar sperma als er enige twijfel bestaat over toekomstig vaderschap. Slechts 15% van het van der Sluis-cohort deed dit. Sperma opslaan vóór de operatie is goedkoop in verhouding tot de permanentheid van het alternatief.
• Waarom nu? Als je een afspraak hebt gepland en op een detransforum post met de vraag om je ervan af te praten, is dat informatie. De operatie kan wachten. Een paar maanden of jaren vertraging kost niets; terugdraaien is niet mogelijk.

Gerelateerde pagina's

• Hysterectomie: Methoden, uitkomsten en detrans-perspectieven — de vrouwelijke tegenhanger
• Vaginoplastiek (genitale operatie bij mannen)
• Oestrogeen en testosteronblokkers bij mannen
• Detransitie: Betekenis, redenen en het leven daarna
• Studiearchief · Ondersteuningsgids

Bronnen

• van der Sluis, Smit, Schäfer & Bouman (2025). Genderbevestigende orchiectomie bij transgender en non-binaire personen: een grote cohortstudie met middellange tot lange follow-up. International Journal of Transgender Health 26(2):459–463. bron.
• van der Sluis, Steensma & Bouman (2020). Orchiectomie bij transgender personen: een motivatieanalyse en rapport van chirurgische uitkomsten. Int J Transgend Health 21(2):176–181. bron.
• Saltman et al. (2023). Uitkomsten van orchiectomie voor genderbevestigende chirurgie: een studie van het National Surgical Quality Improvement Program. Urology 180:98–104. bron.
• Endocriene, genderdysforie- en seksuele functievoordelen van genderbevestigende bilaterale orchiectomie: patiëntuitkomsten en chirurgische techniek. (2024). Sexual Medicine 12(4):qfae048. bron.
• Zoltin et al. (2025). Orchiectomie en scrotectomie als genitale genderbevestigende chirurgie: nieuwe chirurgische techniek en door patiënten gerapporteerde uitkomsten. BMC Urology 25:217. bron.
• Bustos et al. (2021). Spijt na genderbevestigende chirurgie: een systematische review en meta-analyse van prevalentie. Plastic and Reconstructive Surgery. PMC8099405.
• Het gesprek begeleiden — soorten spijt na genderbevestigende chirurgie en de bijbehorende etiologieën. (2021). PMC8105823.
• Cohn, J. (2023). Het detransitiepercentage is onbekend. Archives of Sexual Behavior. onderzoekspagina, bron.