Η βιβλιογραφία για τη διερευνητική θεραπεία αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από κλινικά δοκίμια, αναφορές περιστατικών και μία μικρή σειρά, γραμμένα κυρίως από τους θεραπευτές που την εφαρμόζουν. Οι μοναδικοί αριθμοί προέρχονται από μια επισκόπηση 128 εφήβων που αξιολογήθηκαν στην πρώην αγγλική εθνική υπηρεσία φύλου για νέους: 12 (9,4%) όσων η ενόχληση ξεκίνησε στην εφηβεία σταμάτησαν να επιδιώκουν ιατρική θεραπεία κατά τη διάρκεια παρατεταμένης αξιολόγησης που διήρκεσε κατά μέσο όρο 6,6 συνεδρίες σε 9,6 μήνες (Churcher Clarke & Spiliadis, 2019). Εννέα από τους 12 ήταν κορίτσια και επτά είχαν διάγνωση αυτισμού· επτά ένιωθαν καλύτερα με το φύλο γέννησής τους, ενώ πέντε εξακολουθούσαν να ταυτίζονται ως διεμφυλικοί αλλά δεν ήθελαν πλέον ορμόνες. Αναφορές περιστατικών περιγράφουν δυσφορία φύλου που άρχισε να γίνεται κατανοητή μαζί με μεταμέλεια, οικογενειακή σύγκρουση ή κακοποίηση, όπως ιστορικό κακοποίησης από τη μητέρα που εμφανίστηκε μόνο μετά από 18 μήνες θεραπείας (D'Angelo, 2025), ή έναν 17χρονο που μετά από πέντε χρόνια θεραπείας αποφάσισε να μη μεταβεί (Lemma, 2018). Τα αποτελέσματα δεν είναι ομόφωνα: ο ασθενής του D'Angelo ξεκίνησε πάντως οιστρογόνα στα 18, και ένας 15χρονος που άρχισε να ταυτίζεται ως ομοφυλόφιλος και με ποικίλο φύλο ανέβαλε παραπομπή για ορμόνες αντί να την ακυρώσει (Spiliadis, 2019).
Οι υποστηρικτές περιγράφουν την προσέγγιση ως ανοιχτή και μη κατευθυντική. Ο Lemma απορρίπτει ρητά θεραπεία που στοχεύει στην αλλαγή ταυτότητας, και ο Spiliadis πλαισιώνει την προσέγγιση ως μέση οδό μεταξύ απλής επιβεβαίωσης και απόπειρων μεταστροφής. Οι επικριτές βλέπουν το αντίθετο: δοκίμιο με 16 ερωτήματα τα χαρακτηρίζει κεντρικά, παρομοιάζει τη γλώσσα της προσέγγισης με παλαιότερα προγράμματα «ex-gay» και καταλήγει ότι «μπορεί να είναι ανήθικη», αν και δεν παρουσιάζει δεδομένα και στηρίζεται το ίδιο σε τεκμήρια επιβεβαιωτικής φροντίδας που αργότερα χαρακτηρίστηκαν χαμηλής ποιότητας (Ashley, 2023).
Όρια των τεκμηρίων
Καμία μελέτη δεν συγκρίνει τη διερευνητική θεραπεία με άλλες προσεγγίσεις, δεν χρησιμοποιεί επικυρωμένα μέτρα δυσφορίας φύλου ή ψυχικής υγείας, ούτε παρακολουθεί ασθενείς μακροπρόθεσμα. Η σειρά αναφέρει μόνο 12 περιπτώσεις με το σχετικό αποτέλεσμα, δεν λέει τίποτα για τις άλλες 116 και παρακολούθησε αποτελέσματα για περίπου 9 έως 10 μήνες. Οι αναφορές περιστατικών επιλέγονται, ανωνυμοποιούνται και ερμηνεύονται από τον θεράποντα κλινικό, συχνά συγγραφέα με δηλωμένη θέση για την ιατρική νέων και φύλου, και οι ασθενείς σε μακροχρόνια ιδιωτική ψυχανάλυση αποτελούν ασυνήθιστο πληθυσμό. Τα τεκμήρια δείχνουν ότι τα αιτήματα ορισμένων νέων για ιατρική θεραπεία αλλάζουν κατά τη διάρκεια παρατεταμένης διερεύνησης, αλλά όχι πόσο συχνά, για ποιους ή αν η ίδια η θεραπεία προκαλεί την αλλαγή.