ادبیات درمان اکتشافی تقریباً به‌طور کامل از جستارهای بالینی، گزارش‌های تک‌موردی و یک مجموعه موردی کوچک تشکیل شده است که بیشترشان را درمانگرانی نوشته‌اند که آن را به کار می‌برند. تنها ارقام از مروری بر 128 نوجوان می‌آید که در سرویس ملی پیشین جنسیت جوانان انگلستان ارزیابی شدند: 12 نفر (9.4%) که پریشانی آنها در نوجوانی آغاز شده بود در جریان یک ارزیابی طولانی که به‌طور میانگین 6.6 جلسه در 9.6 ماه بود، پیگیری درمان پزشکی را متوقف کردند (Churcher Clarke & Spiliadis, 2019). 9 نفر از 12 دختر بودند و 7 نفر تشخیص اوتیسم داشتند؛ 7 نفر با جنس تولد خود احساس راحتی کردند، در حالی که 5 نفر همچنان خود را ترنس می‌دانستند اما دیگر هورمون نمی‌خواستند. موارد فردی توصیف می‌کنند که پریشانی جنسیتی در کنار اندوه، تعارض خانوادگی یا سوء‌استفاده فهمیده شد، مانند سابقه‌ای از سوء‌استفاده مادر که تنها پس از 18 ماه درمان آشکار شد (D'Angelo, 2025)، یا نوجوان 17 ساله‌ای که پس از پنج سال درمان تصمیم گرفت گذار نکند (Lemma, 2018). نتایج یکنواخت نیستند: بیمار D'Angelo همچنان در 18 سالگی استروژن را آغاز کرد، و نوجوان 15 ساله‌ای که به شناسایی به‌عنوان همجنس‌گرا و سیال‌جنسیت رسید، ارجاع هورمون را به‌جای پایان دادن به آن به تعویق انداخت (Spiliadis, 2019).
حامیان این رویکرد را باز و غیرهدایتگر توصیف می‌کنند. Lemma به‌صراحت درمانی با هدف تغییر هویت را رد می‌کند و Spiliadis آن را مسیری میانی میان تأیید ساده و تلاش‌های تبدیل‌گر می‌داند. منتقدان نظر مخالف دارند: جستاری که 16 پرسش خودخوانده هدایتگر را مطرح می‌کند، زبان این رویکرد را با برنامه‌های «ex-gay» گذشته مقایسه می‌کند و نتیجه می‌گیرد که «ممکن است غیراخلاقی باشد»، هرچند هیچ داده‌ای ارائه نمی‌دهد و خود به شواهد مراقبت تأییدکننده تکیه دارد که بعدها با کیفیت پایین درجه‌بندی شد (Ashley, 2023).
محدودیت‌های شواهد
هیچ مطالعه‌ای درمان اکتشافی را با رویکردهای دیگر مقایسه نمی‌کند، از سنجه‌های معتبر پریشانی جنسیتی یا سلامت روان استفاده نمی‌کند، یا بیماران را بلندمدت پیگیری نمی‌کند. مجموعه موردی تنها 12 موردی را گزارش می‌کند که نتیجه مورد نظر را داشتند، درباره 116 نفر دیگر چیزی نمی‌گوید و نتایج را حدود 9 تا 10 ماه پیگیری کرد. گزارش‌های موردی گزینش، ناشناس‌سازی و توسط پزشک درمان‌کننده تفسیر می‌شوند، که اغلب نویسنده‌ای با موضع اعلام‌شده درباره پزشکی جنسیت جوانان است، و بیماران در روانکاوی خصوصی بلندمدت گروه غیرمعمولی‌اند. شواهد نشان می‌دهد که درخواست‌های برخی جوانان برای درمان پزشکی در جریان کاوش طولانی تغییر می‌کند، اما نه اینکه چند وقت یک‌بار، برای چه کسی، یا اینکه خود درمان موجب تغییر می‌شود.