Co pokazują badania

Wzrost liczby diagnoz i zmiana w tym, kto się zgłasza, to najlepiej udokumentowane ustalenia tutaj, pochodzące z dużych badań opartych na dokumentacji w kilku krajach. W angielskich rejestrach lekarzy rodzinnych udział osób poniżej 19. roku życia z odnotowaną diagnozą dysforii płciowej wzrósł ponad 50-krotnie w latach 2011–2021, do 8,3 na 10 000, i do 42 na 10 000 wśród 17- i 18-latków; do 2021 roku wskaźniki u dziewcząt były około dwukrotnie wyższe niż u chłopców (Jarvis et al., 2025). Niemieckie dane ubezpieczeniowe dotyczące około 14 milionów młodych osób wykazały ośmiokrotny wzrost potwierdzonych diagnoz w latach 2013–2022, najwyższy u dziewcząt w wieku 15–19 lat (Bachmann et al., 2024). Wcześniejsze dane kliniczne uchwyciły początek tej zmiany: w Toronto i Amsterdamie skierowania nastolatków zmieniły się po 2006 roku z przewagi chłopców na przewagę dziewcząt, podczas gdy stosunek płci w innych skierowaniach do zdrowia psychicznego ledwie się zmienił (Aitken et al., 2015). Współwystępujące problemy są konsekwentnie częste: 52,7% w angielskich rejestrach lekarzy rodzinnych miało odnotowany lęk, depresję lub samookaleczenie (Jarvis et al., 2025), 72,4% w Niemczech miało inną diagnozę zdrowia psychicznego, a tylko 36,4% tych, u których rozpoznano ją w 2017 roku, nadal miało tę diagnozę pięć lat później (Bachmann et al., 2024).

Dlaczego nastąpił ten wzrost, jest znacznie mniej ustalone. Hipoteza „szybko narastającej dysforii płciowej” wywodzi się z ankiety 256 rodziców rekrutowanych ze stron sceptycznych wobec tranzycji młodzieży, którzy opisywali wcześniejsze diagnozy zdrowia psychicznego i grupy przyjaciół ujawniających się razem (Littman, 2018). Badanie 173 nastolatków poniżej 16. roku życia w kanadyjskich klinikach wykazało, że ci, którzy niedawno uświadomili sobie swoją tożsamość płciową, nie mieli więcej problemów zdrowia psychicznego ani nie polegali bardziej na rówieśnikach internetowych lub trans (Bauer et al., 2022), ale krytycy argumentują, że mierzyło ono czas od uświadomienia sobie, a nie początek względem dojrzewania, i tylko około 24 nastolatków znalazło się w grupie „niedawnej”. Narracyjny przegląd uznał hipotezę za nieudowodnioną, ale wartą poważnego zbadania (Leonhardt et al., 2025).

Ograniczenia dowodów

Badania oparte na dokumentacji liczą kody i skierowania, a nie rzeczywiste występowanie, i nie mogą oddzielić prawdziwego wzrostu od większej świadomości, zmniejszonej stygmatyzacji, przekodowania czy zmian w usługach; usunięty kod niekoniecznie oznacza ustąpienie dysforii. Żadne badanie nie testuje bezpośrednio wpływu rówieśników lub mediów społecznościowych za pomocą prospektywnych danych na poziomie populacji, a dowody po obu stronach pytania o wpływ społeczny opierają się na małych, samodzielnie dobranych lub wyłącznie klinicznych próbach.