Co pokazują badania

Badania kontrolne klinik dotyczące dzieci z dysforią płciową konsekwentnie wykazują, że u większości dysforia płciowa ustępuje przed okresem dojrzewania lub w wieku dorosłym bez medycznej tranzycji. W największym z nich obserwowano 139 chłopców badanych w Toronto w wieku około 7 lat i ponownie oceniano ich w wieku około 21 lat: 87,8% nie miało już cierpienia związanego z płcią, w tym 86,4% tych, którzy spełniali pełne kryteria diagnozy z dzieciństwa, a 12,2% nadal je miało (Singh et al., 2021). W Amsterdamie 63% ze 127 dzieci skierowanych przed 12. rokiem życia nie miało już dysforii płciowej w połowie okresu dojrzewania; utrzymywała się ona częściej u dziewcząt (50%) niż u chłopców (29%), a jej utrzymywanie wiązało się z intensywniejszym cierpieniem w dzieciństwie i z dokonaniem społecznej tranzycji (Steensma et al., 2013). Większość osób, u których dysforia ustąpiła, w tych badaniach dorastała z pociągiem do osób tej samej płci lub biseksualnym. Zestawienie 11 takich badań ustaliło odsetek ustąpienia na około 60% do 90% (Cantor, 2016). Niemieckie rejestry ubezpieczeniowe wskazują na podobny kierunek wśród starszej młodzieży: tylko 36,4% tych, u których rozpoznano ją w 2017 roku, nadal miało tę diagnozę pięć lat później (Bachmann et al., 2024).

Badania dzieci, które dokonały społecznej tranzycji, opisują odwrotny wzorzec. Spośród 317 dzieci, które w pełni dokonały tranzycji w wieku od 3 do 12 lat, 94% identyfikowało się jako transpłciowe około pięć lat później, a około 60% rozpoczęło blokery lub hormony (Olson et al., 2022). Czy odzwierciedla to dobór dzieci do tranzycji, czy efekt samej tranzycji, pozostaje głównym nierozstrzygniętym pytaniem. Twierdzono, że społeczna tranzycja jest interwencją, która prawdopodobnie zwiększa utrzymywanie się dysforii (Zucker, 2020), podczas gdy badanie 85 dzieci wykazało, że te, które później dokonały tranzycji, już wcześniej silnie identyfikowały się z drugą płcią (Rae et al., 2019). Przegląd systematyczny nie znalazł żadnego badania, które obserwowałoby dzieci prospektywnie z odpowiednią grupą porównawczą, i uznał, że nie wykazano ani korzyści, ani szkody społecznej tranzycji (Hall et al., 2024).

Ograniczenia dowodów

Badania nad ustępowaniem dysforii opierały się na pojedynczych klinikach i starszych, szerszych kryteriach diagnostycznych obejmujących łagodniejsze przypadki, często prowadzonych w ramach terapii mającej na celu zmniejszenie zachowań przeciwnej płci, a w Amsterdamie 80 dzieci, które nie powróciły, zaliczono do tych, u których dysforia ustąpiła. Badania nad jej utrzymywaniem się korzystały z rodzin ochotniczych, w większości zamożnych i wspierających, bez formalnej diagnozy i z krótkim okresem obserwacji. Żaden z tych zbiorów dowodów nie odzwierciedla dzisiejszej populacji pacjentów, którą to w przeważającej mierze nastoletnie dziewczęta, i żaden nie pozwala oddzielić efektu tranzycji od istniejących wcześniej różnic między dziećmi.