Co pokazują przeglądy i oceny

Niezależne przeglądy dowodów w tym zbiorze dochodzą do spójnego wniosku: dowody, że blokery dojrzewania i hormony przeciwnej płci poprawiają cierpienie związane z płcią, zdrowie psychiczne lub jakość życia u osób nieletnich, są słabe. Przeglądy University of York dla angielskiego Cass Review oceniły 50 badań nad blokerami i 53 badania nad hormonami, z których tylko po jednym oceniono jako wysokiej jakości, i nie mogły wyciągnąć żadnych wniosków co do wpływu blokerów na cierpienie lub zdrowie psychiczne (Cass Review, 2024). Aktualizacja wyszukiwania NICE z 2020 roku nie znalazła żadnego nowego kwalifikującego się badania nad blokerami do 2023 roku (Zepf et al., 2024). Przegląd rządu USA, opierając się na 17 wcześniejszych przeglądach dowodów, ocenił dowody dotyczące zdrowia psychicznego, jakości życia i żalu jako bardzo słabe dla każdej interwencji (U.S. Department of Health and Human Services, 2025). Przegląd stanu Utah z 2025 roku doszedł do przeciwnego wniosku, ale krytyka argumentuje, że nigdy nie ocenił ogólnej pewności dowodów (Society for Evidence-Based Gender Medicine, 2026).

Oceny samych wytycznych wskazują w tym samym kierunku. Spośród 23 dokumentów wytycznych ocenionych standardowym narzędziem, tylko szwedzki i fiński uzyskały powyżej 50% pod względem rygoru opracowania; standardy WPATH z 2022 roku uzyskały 35%, a wytyczne Endocrine Society z 2017 roku 42%, a większość pozostałych wytycznych wywodzi się z tych dwóch (Taylor et al., 2024). Odrębna ocena sześciu rozdziałów WPATH oceniła rygor na 39–47%, a stosowalność na 28–40%, przy czym tylko dwóch z ośmiu oceniających zalecało je bez zmian (Zhang et al., 2026). Endocrine Society oceniło dowody stojące za każdym zaleceniem dla młodzieży jako niskiej lub bardzo niskiej jakości, a mimo to wydało kilka silnych zaleceń, a jego zamówione przeglądy obejmowały jedynie bezpieczeństwo kości i układu sercowo-metabolicznego (Hembree et al., 2017). WPATH stwierdziło, że przegląd systematyczny wyników u młodzieży był „niemożliwy” (Coleman et al., 2022).

Ograniczenia dowodów

Znaczna część tej literatury ocenia proces i raportowanie, a nie to, czy konkretne zalecenie jest słuszne, a niskie oceny wytycznych same w sobie nie dowodzą szkody. Kilka krytyk zostało sfinansowanych lub napisanych przez organizacje prowadzące kampanie w tej sprawie, a krytycy Cass Review również mają swoje interesy. Dowody na skutki polityki są skąpe: samodzielnie opublikowana analiza zakazów w stanach USA wykazała zmiany wskaźników samobójstw wśród wszystkich osób w wieku 15–19 lat bliskie zeru, ale przy danych obejmujących od jednego do trzech lat i wyniku rozmytym w populacji, w której dotknięta młodzież stanowi bardzo mały udział (Greene & Kingsbury, 2026).